Wieczór wspomnień w 10. rocznicę śmierci brata Adriana Brzózki

10 lipca 2026 roku minęła 10. rocznica śmierci Brata Adriana Brzózki

10 lipca 2026 roku minęła dokładnie dziesiąta rocznica śmierci Brata Adriana Wacława Brzózki OFM – zakonnika, duszpasterza, a przede wszystkim niezwykłego poety, który w swojej twórczości dokonał głębokiej syntezy franciszkańskiego charyzmatu z unikalną wrażliwością artystyczną.
Z tej okazji w Domu Parafialnym w Russocicach, czyli rodzinnych stronach poety, odbyło się spotkanie wspomnieniowe, będące owocem działań Stowarzyszenia „Towarzystwa Miłośników Ziemi Władysławowa”, którego prezesem jest Pani Mirosława Hilczer.
Wydarzenie to stało się wyrazem głębokiej potrzeby serca i poczucia obowiązku dbałości o pamięć ludzi wyjątkowych dla regionu.

Uroczystość otworzyło oficjalne powitanie przybyłych gości, wśród których znaleźli się przedstawiciele duchowieństwa, władz oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy.

Świadectwem tego, jak daleko niosło się echo życia i posługi śp. Brata Adriana, była obecność dostojnych gości duchownych, przybyłego z Konina Ojca Jeremiasza Szewczyńskiego OFM, a także Brata Michała z Warszawy.

Obecność tak znamienitych osób stała się najpiękniejszym dowodem na to, że pamięć o twórcach naszej małej ojczyzny jest wciąż żywa, autentyczna i przekracza granice regionów.

W modlitewnej i duszpasterskiej pamięci w spotkaniu uczestniczył  Proboszcz parafii, Ksiądz prałat podpułkownik Krzysztof Karpiński  oraz Ksiądz Senior Andrzej Michałowski.

Serdecznie powitano również Radną Gminy Władysławów, Panią Krystynę Walczak oraz Pana Mariana Bońkę, lokalnego działacza społecznego z terenu Gminy Władysławów. 

Swoją obecnością zaszczycił nas również Burmistrz Goliny, Pan Mirosław Durczyński, co nadało wydarzeniu wyjątkowego, ponadlokalnego charakteru.

Najważniejszym jednak dowodem na to, że słowa Brata Adriana wciąż żyją, była liczna obecność jego najbliższych oraz całej społeczności. W wieczorze wzięła udział rodzina poety, Anna i Sebastian Zielonka z synem Aleksandrem, a także Sołtys wsi Natalia, Pani Katarzyna Walczak. Ramię w ramię  zasiedli z nimi przyjaciele, znajomi oraz mieszkańcy jego rodzinnej wsi Natalia oraz pobliskiego Milinowa.

W pierwszej części wieczoru pamięć o poecie ożywiła prezentacja multimedialna, złożona z archiwalnych zdjęć, która stanowiła wizualny dokument przybliżający zgromadzonym postać śp. Brata Adriana. Goście mieli okazję odbyć poruszającą podróż śladami niezwykłej drogi życia Brata Adriana, która rozpoczęła się 10 marca 1963 roku.

Choć dzieciństwo poety zostało naznaczone  cieniem tragicznej straty ojca, bolesne doświadczenie wczesnego osierocenia ukształtowało w nim niezwykłą wrażliwość.

Zanim jednak całkowicie oddał się na służbę Bogu, zdobył  solidne rzemiosło. W czerwcu 1985 roku uzyskał tytuł mistrza stolarskiego. Umiejętność nadawania kształtu surowemu drewnu okazała się wstępem do jego późniejszej pracy nad słowem.

1 października 1985 roku opuścił rodzinny dom i udał się do Krakowa, by wstąpić do Zakonu Braci Mniejszych Prowincji Matki Boskiej Anielskiej.

Droga zakonna brata Adriana rozpoczęła się oficjalnie 10 czerwca 1986 roku dekretem o przyjęciu do Zakonu, po czym 14 sierpnia wstąpił on do nowicjatu w Zakliczynie, a 8 grudnia przyjął habit podczas obłóczyn. Pierwszą profesję zakonną złożył 15 sierpnia 1987 roku, przyjmując imię Adrian. Lata 1987–1991 spędził na czteroletnim okresie adaptacyjno-duszpasterskim, służąc po dwa lata w Przemyślu i Bieczu, by ostatecznie 4 października 1991 roku złożyć w Krakowie profesję wieczystą.

Brat Adrian odszedł po ciężkiej chorobie 10 lipca 2016 roku w wieku zaledwie 53 lat.

Imponująca bibliografia zmarłego franciszkanina, zapoczątkowana wydanym we Wrocławiu tomikiem Ciche wyznanie (1995 r.), składa się z kilkunastu różnorodnych publikacji wydawanych m.in. w Warszawie, Lublinie czy Ostrogu na Ukrainie. Obok przejmujących zbiorów wierszy, takich jak Spowiedź ciszy czy Łabędzie nad rozlewiskiem, autor pozostawił po sobie także cenne rozważania pasyjne ( Via Dolorosa, Logos).

Przez 30 lat życia zakonnego brat Adrian z pokorą realizował minorycki ideał ubóstwa i służby (tzw. minoritas), pełniąc obowiązki zakrystiana, furtiana czy ekonoma w licznych klasztorach w Polsce oraz na misjach na Ukrainie (w Kowlu i Lubomlu).

Ważnym punktem spotkania było obcowanie z żywym słowem poety.

Zebrani goście mieli okazję wysłuchać głębokich interpretacji wierszy brata Adriana pochodzących m.in. z tomów Ciche wyznanie, Ziarno gorczycy czy przełomowej Spowiedzi ciszy. Swoje głosy i autentyczne emocje oddali utworom najbliżsi zakonnika oraz przedstawiciele lokalnej społeczności. Wiersze odczytali: Aleksander (syn Anny i Sebastiana Zielonków), Pani Anna Zielonka, Pani Katarzyna Walczak (Sołtys wsi Natalia), mieszkańcy wsi Natalia: Pani Bożena Trzmielewska, Pani Ilona Golczyńska, Pani Malwina Kasprzak, Pani Lidia Kłysz; Pani Marta Zasada oraz Pan Marian Bońka.

W programie wydarzenia znalazło się również miejsce na odczytanie wiersza pt. In. Memoriam śp. Brata Adriana Brzózki autorstwa Agnieszki Lipskiej.

In Memoriam śp. Brata Adriana Brzózki

Zakonny bracie, poeto wrażliwy
Coś uczył kochać i ptaka i mgłę
Twój głos w tych strofach wciąż piękny i żywy
I w drżeniu wiatru nad ziemią wciąż tchnie

Tyś wzorem Franciszka w małości rósł wielki
W „Spowiedzi ciszy” szukamy Twych dróg
By „Ziarnem gorczycy” ocalić ślad wszelki
Składamy dziś Tobie pamięci dług

Choć dzisiaj ziemska zatarła się postać
Został z tych wierszy szlachetny Twój plon
Byśmy zdołali tej pustce tu sprostać
Zanim i dla nas zabije dzwon

Czas naprzód ucieka, świat wciąż się zmienia
Lecz pamięć o Tobie nie zgaśnie w nas już
W „Cichym wyznaniu” niesiemy wspomnienia
Z Twych stron rodzinnych, z zapachem zbóż

A.L. 10.07.2026 r.

Spotkanie odbyło się  dzięki życzliwości i zaangażowaniu wielu osób. Adresatami szczególnych podziękowań za udostępnienie fotografii, materiałów archiwalnych, tomików wierszy, pomoc w przygotowaniu całego przedsięwzięcia są: Anna i Sebastian Zielonka z Natalii, ks. Kamil Kuraś z Pińczowa, ks. Łukasz Fabian Michałowski z Parafii pw. św. Marii Magdaleny w Koninie, Pani Anna Dziemska z Warszawy, Pan Profesor Janusz Taborek z Poznania,Pani Mirosława Hilczer, Pani Małgorzata Karska i Pan Piotr Krawczyk.

Słowa głębokiej wdzięczności kierujemy również do wszystkich obecnych gości, dziękując za tak liczne przybycie, wspólne chwile wzruszeń oraz za stworzenie niezwykłej atmosfery tego wieczoru.

Agnieszka Lipska.

Biografia

Przypadająca dziesiąta rocznica śmierci brata Adriana Wacława Brzózki OFM stanowi asumpt do podjęcia refleksji nad biografią oraz dorobkiem twórczym zakonnika. Jego zróżnicowana działalność duszpasterska oraz literacka stanowi egzemplifikację głębokiej syntezy charyzmatu św. Franciszka z Asyżu z indywidualną wrażliwością artystyczną. Analiza jego spuścizny pozwala prześledzić, w jaki sposób codzienna posługa interferowała z przestrzenią kontemplacji pasyjnej oraz twórczością poetycką o charakterze mistycznym.

Życie zakonne zakorzenione w charyzmacie św. Franciszka

Brat Adrian Wacław Piotr Brzózka urodził się 10 marca 1963 r. w Turku o godzinie 3:15, w diecezji włocławskiej (Brzózka, 2016). Do szkoły podstawowej uczęszczał  latach 1970-1978. Niespełna 2 miesiące przed jego I komunią świętą w 1972 roku, tragiczną śmiercią zginął jego ojciec. 

W 1980 roku ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową w Turku w zawodzie stolarz meblowo-budowlany. Legitymację czeladnika otrzymał w 14.X. 1982 roku, a 30.VI. 1985 roku na podstawie złożonego egzaminu otrzymał tytuł mistrza stolarskiego.

Wychowany w tradycji katolickiej, wcześnie odkrył w sobie pragnienie życia zakonnego, które, jak pokazuje jego późniejsza poezja, było dla niego nie tylko wyborem drogi, ale odpowiedzią  na głębokie wewnętrzne wezwanie.

1.X. 1985 roku opuścił rodzinny dom i wyjechał do Krakowa. Jak sam wspominał, to był nowy początek jego życia. Został przyjęty do Zakonu Braci Mniejszych Prowincji Matki Boskiej Anielskiej.

10.VI. 1986 roku otrzymał dekret o przyjęciu do Zakonu. Do Zakonu Braci Mniejszych w Zakliczynie wstąpił 14 sierpnia 1986 r., gdzie odbył nowicjat. 8.XII. 1986 r.  odbyły się  obłóczyny ( tzn. przyobleczenie w nowego człowieka ). To uroczysty obrzęd liturgiczny, podczas którego postulant (kandydat) kończy pierwszy okres próby i oficjalnie rozpoczyna nowicjat. 

Pierwszą profesję złożył 15 sierpnia 1987 r., przyjmując imię zakonne brat Adrian. Dwa lata przebywał w Przemyślu, kolejne dwa lata w Bieczu.

Profesję uroczystą przyjął 4 października 1991 r. w Krakowie (Brzózka, 2016; Ordo Fratrum Minorum, 2016).

W 1992 roku złożył pracę dyplomową. Przez 30 lat życia zakonnego pełnił szereg posług: był m. in. zakrystianinem, furtianem, prokuratorem Kolegium Serafickiego w Wieliczce, wikariuszem i ekonomem domów zakonnych   w Przemyślu, Bieczu, Wieliczce, Warszawie (św. Antoniego i na Mokotowie), Zakliczynie, Kazimierzu Dolnym, Brzezinach Łódzkich i Pińczowie. Od lipca 1993 r. do grudnia 1997 r. pracował na misjach na Ukrainie w Kowlu i Lubomlu (Brzózka, 2016, Życie zakonne). 

Jego posługa związana z codziennym funkcjonowaniem klasztoru, była konkretnym wcieleniem franciszkańskiego ideału służby i prostoty, stanowiąc  niedostrzegalną często realizację minoryckiego ideału minoritas.  W duchu św. Franciszka brat Adrian wybierał miejsca, gdzie można być blisko ludzi, ich spraw i modlitwy, a jednocześnie pozostawać w cieniu.

Duchowość franciszkańska jako źródło twórczości

Duchowość św. Franciszka była dla brata Adriana nie tylko regułą życia, ale także inspiracją poetycką.  A był poetą niezwykle twórczym. Wydobywał sacrum z codzienności, łącząc prostotę franciszkańską z głębią mistyczną.

Pozostawił po sobie trzynaście publikacji, w tym dziesięć tomów poezji, co czyni jego dorobek pierwszym tak obszernym zbiorem poezji franciszkańskiego zakonnika w Polsce.

– Ciche wyznanie, Wrocław, 1995 r.

– Milczące cienie, Ostróg/Ukraina 1997 r. 

– Ziarno gorczycy, Chełm, 1997 r.

– Czekanie na dotyk anioła, Lublin, 1999 r.  –

– Powiedział: kochaj jesienne liście, Nowa Sarzyna, 1999 r.  

– Wracajmy do źródła (aforyzmy), Warszawa, 2000 r. 

– Uchylam nieba okiennicę, Warszawa, 2003 r.

– Zawieszeni w czasie, Biały Dunajec-Ostróg, 2005 r.  

– Sny utraconej ziemi, 2007 r.

– Spowiedź ciszy, 2009 r.

– Łabędzie nad rozlewiskiem, Kazimierz Dolny, 2013 r.

– Via Dolorosa (rozważania Drogi Krzyżowej), 2016 r.

– Logos, Warszawa, 2016 r.

Centralne miejsce w kanonie twórczości zajmuje tom Spowiedź ciszy, zawierający 334 utwory zorganizowane w ośmiu częściach kompozycyjnych  (Jelonek, 2010). Liryka ta, o wybitnie kontemplacyjnym wektorze, operuje motywem poszukiwania absolutu w strukturach  i pięknie natury (np.  W błękicie nieba odnajdę Ciebie…).

To modlitwa człowieka, który żył w nieustannym dialogu z Bogiem. W recenzji tomu  podkreślone zostało, że jego poezja „powstała z potrzeby serca, miłości i szacunku do św. Franciszka, założyciela Zakonu, którego częścią jest także br. Adrian” (Jelonek, 2010).   W tomie tym znajduje się rozdział pt. Wielkość w małości, poświęcony św. Franciszkowi, w którym poeta obrazuje swój duchowy związek ze Świętym z Asyża  (Jelonek, 2010).

W jednym z wierszy zwraca się do niego słowami: …tylko błagam / pomóż mi święty Franciszku / przetrwać wewnętrzne burze… / do Ciebie mój Chrystusowy Żebraku / choć odrobinę pragnę się upodobnić (Jelonek, 2010).

To wyznanie pokazuje, że dla brata Adriana św. Franciszek był nie tylko patronem, ale żywym przewodnikiem, kimś, kto uczy, jak przeżywać własną kruchość, cierpienie i nadzieję w świetle Ewangelii.

W rozmowie opublikowanej na portalu Adonai.pl brat Adrian mówił, że pisanie wierszy jest dla niego sposobem zobaczenia siebie.

Pisanie wierszy jest pokazaniem samemu sobie, jakim jestem naprawdę;
że brakuje mi czasami cierpliwości, że jestem chaotyczny. (Brzózka, 2008).

Własną aktywność pisarską zakonnik definiował nie w kategoriach „kariery literackiej”,
ale jako drogę wewnętrznego dojrzewania i służby. Radością dla niego było to, że ktoś czytał jego wiersze i odnajdywał w nich coś dla siebie (Brzózka, 2008).
W tomie, Łabędzie nad rozlewiskiem, brat Adrian podejmował tematykę wieczności, życia, przemijania i trwania, splatając refleksję religijną z wrażliwością na piękno świata (Życie Zakonne, 2013).

Istotnym nurtem jego poezji była także pamięć o Kresach. Przez wiele lat przebywał na Ukrainie, a wiele wierszy poświęcił tematyce kresowej, Wołyniowi, utraconym miejscom, historii i ludziom (Życie Zakonne, 2014; Motyka, 2016).  To twórczość łącząca w sobie wrażliwość religijną z historyczną refleksją. W jednym z utworów pisał:

Wołyńskie drogi – ciche, zapomniane,
prowadzą donikąd, a jednak wracają do serca.

(Życie Zakonne, 2014)

Posługa słowa: rozważania Drogi Krzyżowej

Szczególnym wyrazem duchowości brata Adriana są jego rozważania Drogi Krzyżowej.
W książce Via Dolorosa opublikował swoje pierwsze rozważania Męki Chrystusa, wydane przez Franciszkańskie Wydawnictwo św. Antoniego we Wrocławiu (Ordo Fratrum Minorum, b.d.).
Autor sam zaprojektował okładkę, wykorzystując własne zdjęcia. Na pierwszej stronie widnieje Bazylika Grobu Pańskiego w Jerozolimie, a na ostatniej zamieszczono informacje o odpustach związanych z nabożeństwem Drogi Krzyżowej (Ordo Fratrum Minorum, b.d.).
W opisie publikacji przypominał, że św. Franciszek „odznaczał się gorliwą czcią Krzyża świętego
i często rozważał Mękę Chrystusa”, a franciszkanie przez długi czas mieli wyłączne prawo
do erygowania stacji Drogi Krzyżowej (Ordo Fratrum Minorum, b.d.).

Brat Adrian wpisał się w tę tradycję. Jego rozważania są kontynuacją franciszkańskiej miłości
do Krzyża, ale wyrażoną językiem współczesnej wrażliwości. Krzyż zostaje zdefiniowany jako przestrzeń soteriologiczna, w której dokonuje się dialogiczne spotkanie cierpiącego człowieka
z cierpiącym i zbawiającym Chrystusem.

W zbiorze rozważań Drogi Krzyżowej zatytułowanym Logos, wydanym przez siostry loretanki kilka miesięcy przed jego odejściem, prowadził czytelnika w głąb tajemnicy cierpienia
i nadziei, ukazując Krzyż jako miejsce spotkania Boga z człowiekiem (por. Motyka, 2016).
I choć jego rozważania pisane są prozą, brzmią jak poezja:

Krzyż jest drogą, która boli,
ale jest też drogą, która ocala.

(Ordo Fratrum Minorum, b.d.)

Uznanie i recepcja twórczości

Poezja brata Adriana nie pozostała niezauważona. Dorobek literacki zakonnika został uhonorowany licznymi wyróżnieniami w konkursach literackich.

W konkursie w Węglanach w kategorii poezji białej, gdzie na 33. edycję „Wąglańskiego Maja Poezji” nadesłano prace 150 autorów z 17 krajów, brat Adrian zobył I nagrodę (Życie Zakonne, 2014).

Jego twórczość stała się także przedmiotem badań naukowych. Rozprawa doktorska Agnieszki Motyki  pt. Twórczość poetycka Adriana Wacława Brzózki jest pierwszym tak szerokim opracowaniem jego poezji, analizującym główne motywy, język i duchowość autora (Motyka, 2016).

Dziedzictwo i pamięć Franciszkanina

Brat Adrian zmarł 10 lipca 2016 r. w szpitalu w Pińczowie, po długiej i ciężkiej chorobie. Miał 53 lata, w Zakonie przeżył 30 lat (Brzózka, 2016; Ordo Fratrum Minorum, 2016).
W nekrologach podkreślano jego wierną służbę, franciszkańską prostotę oraz bogaty dorobek poetycki, który pozostaje świadectwem jego wiary, wrażliwości i miłości do Boga, ludzi i świata.
Liturgia pogrzebowa odprawiona została w czwartek, 14 lipca o godzinie 13.00 w Sanktuarium Matki Bożej Mirowskiej w Pińczowie. Po ostatnim pożegnaniu ciało Zmarłego przewieziono do kaplicy klasztornego kościoła pw. św. Marii Magdaleny w Koninie przy ul. Reformackiej 2.
Następnego dnia, w piątek 15 lipca, o godzinie 10.00 odbyło się odprowadzenie na miejsce wiecznego spoczynku. Ciało brata Adriana zostało złożone w grobowcu franciszkańskim na cmentarzu parafialnym w Koninie.

Dziesiąta rocznica jego śmierci stanowi okazję, by na nowo sięgnąć po jego wiersze, rozważania Drogi Krzyżowej i zobaczyć w nich człowieka, który na wzór św. Franciszka chciał być „bratem mniejszym”, obecnym tam, gdzie potrzeba słowa, modlitwy i pamięci.
Patrząc z perspektywy tych dziesięciu lat, można powiedzieć, że brat Adrian Brzózka pozostawił dziedzictwo wielowymiarowe: jako syn, brat, uczeń, wychowawca, zakonnik i poeta.

Jego poezja pozostaje świadectwem człowieka, który umiał być obecny w chwili, w drugim człowieku, w Bogu. I dlatego jego słowa, mają w sobie moc uzdrawiającej łagodności.
W świecie, który często ceni to, co głośne i spektakularne, postać brata Adriana przypomina, że prawdziwa wielkość może kryć się w „małości”, w modlitwie, w prostym geście, w jednym wierszu zapisanym w ciszy klasztornej celi. To właśnie ta franciszkańska droga słowa pozostaje jego najpiękniejszym testamentem.

Podziękowania

Podziękowania za udostępnienie fotografii, materiałów i opracowań, tomików wierszy.
pomoc w przygotowaniu spotkania kieruję do:

Rodziny brata Adriana, Anny i Sebastiana Zielonka z Natalii
Ks. Kamila Kurasia z Pinczowa,
Ks. Łukasza Fabiana Michałowskiego z parafii pw. Świętej Marii Magdaleny z Konina,
Pani Anny Dziemskiej z Warszawy,
Pana Profesora Janusza Taborka z Poznania,
Pani Prezes Stowarzyszenia „Towarzystwa Miłośników Ziemi Władysławowa” – Mirosławy Hilczer
Pani Małgorzaty Karskiej
Pana Piotra Krawczyka

Bibliografia

– Brzózka, A. W. (2008). W ciszy powstają wiersze [Wywiad przeprowadzony przez M. Glabisz-Pniewską]. Portal Adonai.pl.
– Brzózka, A. W. (2010). Spowiedź ciszy [Omówienie autorskie]. W: B. Jelonek, Spowiedź ciszy brata mniejszego. „Niedziela Ogólnopolska”, nr 1, s. 32–33,
– Jelonek, B. (2010). Spowiedź ciszy brata mniejszego. „Niedziela Ogólnopolska”, nr 1, s. 32–33,
– Motyka, A. (2016). Twórczość poetycka Adriana Wacława Brzózki [Rozprawa doktorska, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach]. Repozytorium UJK,
– Ordo Fratrum Minorum – Prowincja Matki Bożej Anielskiej. (b.d.). Via Dolorosa. Rozważania Drogi Krzyżowej br. Adriana Wacława Brzózki OFM. Materiały archiwalne serwisu old.ofm.krakow.pl,
– Ordo Fratrum Minorum – Prowincja Matki Bożej Anielskiej. (2016, 12 lipca). Zmarł Brat Adrian Wacław Brzózka OFM (1963–2016) [Komunikat kurialny]. old.ofm.krakow.pl,
– Życie Zakonne. (2013, 29 października). Nowy tomik poezji br. Adriana Wacława Brzózki OFM. Serwis informacyjny Konferencji Wyższych Przełożonych Zakonów Męskich w Polsce.
– Życie Zakonne. (2014, 13 maja). I nagroda dla franciszkańskiego poety br. Adriana Brzózki. Serwis informacyjny KWPZM,
– Życie Zakonne. (2016, 14 lipca). Pożegnania: Brat Adrian Wacław Brzózka OFM. Serwis informacyjny KWPZM.

Aktualności

Reprodukcja Juliusza Kossaka „Bitwa pod Ignacewem”

Gloria Victis!

Najdłuższym i jednym z najkrwawszych polskich powstań narodowych było Powstanie Styczniowe. Wybuchło 22 stycznia 1863 roku i trwało do jesieni 1864 roku, a ostatni dowódca powstania ks. Stanisław Brzóska ukrywał się do 1865 roku.